29.10.2025 15:42:00
Дата публикации
2025 жылдың 3 қарашасынан бастап Mozilla Firefox браузеріне арналған жаңа кеңейтімдерге пайдаланушы деректерін қалай жинайтынын немесе жіберетінін нақты көрсету талабын енгізеді. Бұл ақпарат орнату кезінде — кеңейтім бетінде және браузер баптауларында көрсетіледі.
Ереже әзірге тек жаңа кеңейтімдерге қатысты, бірақ 2026 жылдың бірінші жартысында Mozilla бұл талапты барлық кеңейтімдерге, соның ішінде ескі нұсқаларға да қолдануды жоспарлап отыр.
Жасаушылар жинақталатын деректер түрлерін manifest.json файлына енгізуі тиіс. Егер кеңейтім ешқандай дерек жинамаса, бұл да нақты көрсетілуі керек. Мұндай ақпаратсыз кеңейтім addons.mozilla.org сайтында жарияланбайды.
Mozilla деректерді нақты жіктеу жүйесін ұсынады: деректер жеке (мысалы, аты-жөні, email, орналасқан жері, іздеу тарихы) және техникалық (браузер баптаулары, қателер туралы есептер, интерфейспен әрекеттесу) болып бөлінеді. Кейбір деректерге нақты келісім қажет, ал кейбіреулері әдепкі бойынша қосылады.
Егер кеңейтім медициналық немесе қаржылық сияқты сезімтал ақпаратқа қол жеткізгісі келсе, пайдаланушы орнату алдында келісімін растауы тиіс. Келісімсіз кеңейтім орнатылмайды.
Техникалық және мінез-құлық деректері үшін (мысалы, басу, айналдыру, баптаулар) пайдаланушы орнатудан кейін Firefox баптаулары арқылы деректерді жинауды қосып немесе өшіре алады.
Егер кеңейтім кіріктірілген келісім жүйесін пайдаланбаса, бірақ Firefox-тың ескі нұсқаларын қолдаса, жасаушы деректерді басқарудың түсінікті тәсілін орнатудан кейін бірден ұсынуы тиіс.
Mozilla кеңейтімдерге қосымша деректерге келісім сұрауға мүмкіндік беретін API енгізді — бөлек қалқымалы терезе арқылы, бас тарту мүмкіндігімен.
Бұл өзгерістер Firefox браузерін құпиялылық мәселесінде ең ашық жүйелердің біріне айналдырады. Пайдаланушылар көбірек бақылау алады, ал жасаушылар — айналып өтуге болмайтын нақты ережелер.
Chrome, Edge және басқа браузерлердің пайдаланушылары үшін Mozilla-ның тәсілі функционалдықты жоғалтпай, этикалық тәжірибені енгізудің үлгісі бола алады.
Ереже әзірге тек жаңа кеңейтімдерге қатысты, бірақ 2026 жылдың бірінші жартысында Mozilla бұл талапты барлық кеңейтімдерге, соның ішінде ескі нұсқаларға да қолдануды жоспарлап отыр.
Жасаушылар жинақталатын деректер түрлерін manifest.json файлына енгізуі тиіс. Егер кеңейтім ешқандай дерек жинамаса, бұл да нақты көрсетілуі керек. Мұндай ақпаратсыз кеңейтім addons.mozilla.org сайтында жарияланбайды.
Mozilla деректерді нақты жіктеу жүйесін ұсынады: деректер жеке (мысалы, аты-жөні, email, орналасқан жері, іздеу тарихы) және техникалық (браузер баптаулары, қателер туралы есептер, интерфейспен әрекеттесу) болып бөлінеді. Кейбір деректерге нақты келісім қажет, ал кейбіреулері әдепкі бойынша қосылады.
Егер кеңейтім медициналық немесе қаржылық сияқты сезімтал ақпаратқа қол жеткізгісі келсе, пайдаланушы орнату алдында келісімін растауы тиіс. Келісімсіз кеңейтім орнатылмайды.
Техникалық және мінез-құлық деректері үшін (мысалы, басу, айналдыру, баптаулар) пайдаланушы орнатудан кейін Firefox баптаулары арқылы деректерді жинауды қосып немесе өшіре алады.
Егер кеңейтім кіріктірілген келісім жүйесін пайдаланбаса, бірақ Firefox-тың ескі нұсқаларын қолдаса, жасаушы деректерді басқарудың түсінікті тәсілін орнатудан кейін бірден ұсынуы тиіс.
Mozilla кеңейтімдерге қосымша деректерге келісім сұрауға мүмкіндік беретін API енгізді — бөлек қалқымалы терезе арқылы, бас тарту мүмкіндігімен.
Бұл өзгерістер Firefox браузерін құпиялылық мәселесінде ең ашық жүйелердің біріне айналдырады. Пайдаланушылар көбірек бақылау алады, ал жасаушылар — айналып өтуге болмайтын нақты ережелер.
Chrome, Edge және басқа браузерлердің пайдаланушылары үшін Mozilla-ның тәсілі функционалдықты жоғалтпай, этикалық тәжірибені енгізудің үлгісі бола алады.
