Скопировано

Қазақстандағы онлайн-платформалар мен медианың болашағы: тіркеу, алгоритмдер және жауапкершілік

10.07.2025 16:03:00
Дата публикации
Қазақстанда цифрлық платформалар мен медиасервистерді реттеуге қатысты заңнаманы жаңарту жоспарлануда. Мәдениет және ақпарат министрлігі екі консультативтік құжат жариялады, ал заң жобасы 2026 жылы әзірленбек.

Мақсат — әлеуметтік желілер, мессенджерлер, стримингтік платформалар мен онлайн-кинотеатрлар сияқты онлайн-сервистердің жауапкершілігін арттыру. Контентті бақылау және ұлттық нормаларды сақтау құралдары енгізіледі.

Қолданыстағы заң бойынша платформалар Қазақстанда өкіл тағайындауы тиіс, бірақ бұл механизм жеткіліксіз деп танылған. Жаңа ұсыныстар платформалар өкілдіктерін міндетті түрде тіркеуді көздейді.

Алгоритмдерді бақылау да ұсынылады: платформалар ұсыныс және рейтинг жүйелерінің қалай жұмыс істейтінін ашық көрсетуі тиіс. Бұл пайдаланушылардың сенімін арттырады.

Әкімшілік жауапкершілікке қатысты өзгерістер де бар. ӘҚБтК-ге заңсыз контент, тілдік квоталарды бұзу және жарнама лимиттерін асыру бойынша баптар енгізіледі.

Халықаралық тәжірибе ретінде ЕО-ның Digital Services Act, Германияның NetzDG және Ұлыбританияның Online Safety Act актілері көрсетілген. Олар аудит, айналымның 6%-на дейінгі айыппұл және зиянды алгоритмдер үшін қылмыстық жауапкершілікті қамтиды.

Міндетті тіркеу нарыққа кіруді қиындатуы мүмкін, бірақ мұндай ережелер Вьетнам, Индонезия және Өзбекстанда бұрыннан қолданылады.

Жоба онлайн-кинотеатрлар мен аудиовизуалды платформаларға заңды мәртебе беруді де ұсынады. Бұл инвесторлар мен контент өндірушілер үшін жаңа мүмкіндіктер ашады.

Сонымен қатар, мемлекеттік органдардың ресми жауаптарын белгілеу және міндетті қолжетімділік тізіміндегі телеарналарға қойылатын талаптарды күшейту жоспарлануда.

Құжаттарды талқылау 10 шілдеде аяқталады. Материалдар «Ашық НҚА» порталында қолжетімді. Талқылауға мемлекеттік органдар, ҮЕҰ, платформалар иелері және азаматтар қатысады.

Ұсынылған шаралар цифрлық еркіндік пен құқықтық айқындық арасындағы тепе-теңдікті қамтамасыз етуге бағытталған. Олар сенімділікті, пайдаланушыларды қорғауды және цифрлық экожүйенің тұрақты дамуын қолдайды.