27.11.2025 23:52:00
Дата публикации
Қазақстанда мемлекеттік қаржыға цифрлық теңгені кең көлемде енгізу басталды: жұмыс тобының алғашқы отырысын Премьер‑министрдің орынбасары Серік Жұманғарин және Ұлттық банк төрағасы Тимур Сүлейменов өткізді. Мақсат — орта мерзімде кемінде 100 мемлекеттік жобаны қамту.
Қазір транзиттік интеграция моделі іске асырылуда, ал болашақта Қазынашылық комитеті үшін бірыңғай терезе құру, цифрлық теңгені шығару және өтеуді автоматтандыру, сондай‑ақ өтімділікті басқару тетіктерін сынақтан өткізу жоспарлануда. Үдерісті Ұлттық банк төрағасының кеңесшісі Бинур Жаленов басқарады.
Пилоттық режимде үш жоба іске қосылды: Павлодар және Атырау облыстарындағы орташа жол жөндеу, сондай‑ақ Астанада мектеп оқушыларына тегін ыстық тамаққа ваучер беру. Барлығы қаражатты мақсатты пайдалану тетіктерін тексеруге бағытталған.
Ерекше назар «белгіленген» ақшаға аударылады — келісімшартта көрсетілген мақсаттарға ғана жұмсалатын цифрлық бюджет қаражаты. Белгі тек жұмыстар немесе жеткізілімдер расталғаннан кейін алынады.
Жол жөндеу пилоты бірыңғай нормалау әдістемесін, сметалық құжаттаманы цифрландыруды және сертификатталған жеткізушілер базасымен интеграцияны қажет ететінін көрсетті. Баға айырмашылықтарын талдау үшін салалық сараптама да қажет.
Маңызды шарт: тапсырыс берушіден бастап қосалқы мердігерлерге дейін барлық қатысушылар «е‑Келісімшарттар» жүйесінде цифрлық теңге шоттарына ие болуы тиіс. Бұл бүкіл экожүйенің үйлестіруін және техникалық дайындықты талап етеді.
Мемлекеттік сатып алулар мен ШОБ қолдауында («Даму» арқылы) цифрлық теңге ашықтықты арттырып, салықтық тәуекелдерді азайтып, жалған схемаларды бұғаттауы тиіс. Платформа техникалық тұрғыдан дайын, құжаттық рәсімдер 2026 жылы іске қосу үшін әзірленуде.
Цифрлық теңгені енгізудің басқа бағыттары:
Жыл соңына дейін Қаржы министрлігі мен Ұлттық банкке қазынашылықты интеграциялаудың мақсатты моделін дайындау тапсырылды, ал Көлік министрлігіне, «Самұрық‑Қазынаға», Білім және Денсаулық сақтау министрліктеріне жобалар тізімін анықтау міндеттелді.
Қазір транзиттік интеграция моделі іске асырылуда, ал болашақта Қазынашылық комитеті үшін бірыңғай терезе құру, цифрлық теңгені шығару және өтеуді автоматтандыру, сондай‑ақ өтімділікті басқару тетіктерін сынақтан өткізу жоспарлануда. Үдерісті Ұлттық банк төрағасының кеңесшісі Бинур Жаленов басқарады.
Пилоттық режимде үш жоба іске қосылды: Павлодар және Атырау облыстарындағы орташа жол жөндеу, сондай‑ақ Астанада мектеп оқушыларына тегін ыстық тамаққа ваучер беру. Барлығы қаражатты мақсатты пайдалану тетіктерін тексеруге бағытталған.
Ерекше назар «белгіленген» ақшаға аударылады — келісімшартта көрсетілген мақсаттарға ғана жұмсалатын цифрлық бюджет қаражаты. Белгі тек жұмыстар немесе жеткізілімдер расталғаннан кейін алынады.
Жол жөндеу пилоты бірыңғай нормалау әдістемесін, сметалық құжаттаманы цифрландыруды және сертификатталған жеткізушілер базасымен интеграцияны қажет ететінін көрсетті. Баға айырмашылықтарын талдау үшін салалық сараптама да қажет.
Маңызды шарт: тапсырыс берушіден бастап қосалқы мердігерлерге дейін барлық қатысушылар «е‑Келісімшарттар» жүйесінде цифрлық теңге шоттарына ие болуы тиіс. Бұл бүкіл экожүйенің үйлестіруін және техникалық дайындықты талап етеді.
Мемлекеттік сатып алулар мен ШОБ қолдауында («Даму» арқылы) цифрлық теңге ашықтықты арттырып, салықтық тәуекелдерді азайтып, жалған схемаларды бұғаттауы тиіс. Платформа техникалық тұрғыдан дайын, құжаттық рәсімдер 2026 жылы іске қосу үшін әзірленуде.
Цифрлық теңгені енгізудің басқа бағыттары:
- цифрлық ҚҚС (ЭСФ‑мен интеграция 2025 жылдың соңына дейін),
- автокөлік сатып алудағы «Қауіпсіз мәміле» (2026 ж. сәуірде іске қосу),
- медициналық жабдық сатып алуда және өнеркәсіптік нысандар салуда цифрлық теңгені пайдалану.
Жыл соңына дейін Қаржы министрлігі мен Ұлттық банкке қазынашылықты интеграциялаудың мақсатты моделін дайындау тапсырылды, ал Көлік министрлігіне, «Самұрық‑Қазынаға», Білім және Денсаулық сақтау министрліктеріне жобалар тізімін анықтау міндеттелді.
