14.11.2025 17:13:00
Дата публикации
ҚР Бас прокуратурасының Құқықтық статистика және арнайы есеп комитетінің деректеріне сәйкес, 2025 жылдың алғашқы он айында Бірыңғай сотқа дейінгі тергеп-тексеру тізілімінде 201 қылмыстық құқық бұзушылық тіркелді — бұл 2024 жылдың сәйкес кезеңімен салыстырғанда 86,1%-ға көп.
Қазақстан үшін цифрлық осалдық мәселесі өзекті болып қала береді. Қазан айының соңында ел Вьетнамда БҰҰ-ның Киберқылмысқа қарсы конвенциясына қол қойды. Бұл құжат Қазақстанға трансшекаралық киберқылмыстарды тергеуде халықаралық әріптестермен тиімді жұмыс істеуге мүмкіндік береді.
Ақпараттандыру және байланыс саласындағы ең көп таралған құқық бұзушылықтар:
2025 жылы деректерді өзгерту немесе жою фактілері 61,7%-ға артты, ал құрылғы кодын өзгерту жағдайлары 6,1 есеге көбейді.
Киберқылмыстар ең көп Алматыда (39 жағдай) және Астанада (35 жағдай) тіркелді. Антилидерлер қатарында Ақмола және Солтүстік Қазақстан облыстары, сондай-ақ Шымкент бар.
Прокуратура деректеріне сәйкес, қылмыстардың 62%-ын жұмыссыздар жасайды, көбіне 21–39 жастағы жоғары немесе арнайы білімі бар ер адамдар.
Айта кетерлігі, 2025 жылы төрт мемлекеттік қызметші киберқылмысқа қатысқан: үшеуі зиянды бағдарламаларды жасаумен және таратумен, біреуі ақпаратты жоюмен айналысқан.
Жасөспірімдер киберқылмыс статистикасында өте сирек кездеседі: соңғы жылдары тек бір жағдай — 2021 жылы тіркелген. Сонымен бірге, соңғы деректер бойынша дропперлік схемалар арқылы заңсыз қаражат алушылардың 56%-ы 16–24 жас аралығындағы жастар болған. Әйелдер жалпы хакерлердің шамамен 6%-ын құрайды.
2025 жылдың қаңтар-қазан айларында Қазақстандағы киберқылмыстардан келген шығын 16,4 млрд теңгеге жетті — бұл өткен жылмен салыстырғанда 29 есе көп. Залалдың 99,8%-ы мемлекеттік құрылымдарға тиесілі, бизнес 12,8 млн, азаматтар 20 млн теңге жоғалтқан. Шығынның тек 42,2%-ы өтелді. 2024 жылы да өсім рекордтық болды — 2023 жылмен салыстырғанда 41 есеге жуық.
Қазақстан үшін цифрлық осалдық мәселесі өзекті болып қала береді. Қазан айының соңында ел Вьетнамда БҰҰ-ның Киберқылмысқа қарсы конвенциясына қол қойды. Бұл құжат Қазақстанға трансшекаралық киберқылмыстарды тергеуде халықаралық әріптестермен тиімді жұмыс істеуге мүмкіндік береді.
Ақпараттандыру және байланыс саласындағы ең көп таралған құқық бұзушылықтар:
- ақпаратты заңсыз жою немесе өзгерту;
- орналасқан жерді жасыру үшін абоненттік құрылғы кодын өзгерту;
- ақпаратқа заңсыз қол жеткізу және зиянды бағдарламаларды тарату.
2025 жылы деректерді өзгерту немесе жою фактілері 61,7%-ға артты, ал құрылғы кодын өзгерту жағдайлары 6,1 есеге көбейді.
Киберқылмыстар ең көп Алматыда (39 жағдай) және Астанада (35 жағдай) тіркелді. Антилидерлер қатарында Ақмола және Солтүстік Қазақстан облыстары, сондай-ақ Шымкент бар.
Прокуратура деректеріне сәйкес, қылмыстардың 62%-ын жұмыссыздар жасайды, көбіне 21–39 жастағы жоғары немесе арнайы білімі бар ер адамдар.
Айта кетерлігі, 2025 жылы төрт мемлекеттік қызметші киберқылмысқа қатысқан: үшеуі зиянды бағдарламаларды жасаумен және таратумен, біреуі ақпаратты жоюмен айналысқан.
Жасөспірімдер киберқылмыс статистикасында өте сирек кездеседі: соңғы жылдары тек бір жағдай — 2021 жылы тіркелген. Сонымен бірге, соңғы деректер бойынша дропперлік схемалар арқылы заңсыз қаражат алушылардың 56%-ы 16–24 жас аралығындағы жастар болған. Әйелдер жалпы хакерлердің шамамен 6%-ын құрайды.
2025 жылдың қаңтар-қазан айларында Қазақстандағы киберқылмыстардан келген шығын 16,4 млрд теңгеге жетті — бұл өткен жылмен салыстырғанда 29 есе көп. Залалдың 99,8%-ы мемлекеттік құрылымдарға тиесілі, бизнес 12,8 млн, азаматтар 20 млн теңге жоғалтқан. Шығынның тек 42,2%-ы өтелді. 2024 жылы да өсім рекордтық болды — 2023 жылмен салыстырғанда 41 есеге жуық.
