05.12.2025 18:17:00
Дата публикации
«Ашық НҚА» порталында онлайн‑сервистер мен медианы реттеуге бағытталған екі заң жобасы жарияланды. Біріншісі қолданыстағы актілерге түзетулер енгізеді, екіншісі жаңа нормаларды бұзғаны үшін әкімшілік жауапкершілікті қарастырады.
Аудиториясы бес мыңнан асатын пайдаланушылар реттеуші органға сәйкестендіру деректерін беруге міндетті болады. Мәліметтердің нақты тізімі кейін анықталады. Заңнамада «жазылушы» және «анонимді пайдаланушы» сияқты жаңа ұғымдар енгізіледі.
Жобаларда нақты платформалар көрсетілмегендіктен, өзгерістер Facebook, Telegram, YouTube, Instagram, TikTok және басқа сервистерге әсер етуі мүмкін.
ӘҚБтК‑ге түзетулер деректерді беруден бас тартқаны үшін жауапкершілікті белгілейді: алғашында ескерту немесе айыппұл, қайталанса — қатаңырақ шаралар, ірі компаниялар үшін 200 АЕК‑ке дейін.
Құжаттар контентті де реттейді. Білім беру материалдары автордың біліктілігін растайтын құжатпен сүйемелденуі тиіс, ал оккульттік тәжірибелер туралы жарияланымдар тек ойын‑сауық сипатында екені көрсетілуі керек.
16 жасқа дейінгі пайдаланушыларды онлайн‑платформаларда тіркеуге тыйым салу ұсынылады, мессенджерлерден басқа.
Медиа саласында жаңа санаттар енгізіледі: аудиовизуалды платформалар, бейнесервистер және арна операторлары. Олар мемлекеттік органдармен өзара әрекеттесуге және жас ерекшелігіне сәйкес белгілеуге міндетті болады.
Алғаш рет онлайн‑кинотеатрлар — фильмдер мен сериалдарды көрсететін видеохостингтер мен сервистер реттелмек. Қазақстанда жұмыс істеу үшін иелері ресми өкіл тағайындауы тиіс.
Онлайн‑кинотеатрларға тыйым салынған контентті және жас ерекшелігі белгіленбеген материалдарды орналастыруға болмайды. Олардың өкілдерінің тізілімі жасалып, заң талаптарының орындалуын бақылау және көрермендерді қорғау қамтамасыз етіледі.
Заң жобасы азаматтардың келісімінсіз бейнелерін пайдаланғаны үшін айыппұлдар енгізеді: жеке тұлғаларға — 30 АЕК, шағын бизнеске — 60, орта бизнеске — 100, ірі бизнеске — 200.
Реттеушінің заңсыз контентті жою туралы нұсқамаларын орындамағаны үшін бөлек санкциялар қарастырылған. Бір жыл ішінде қайталанса, ірі компанияларға 400 АЕК‑ке дейін айыппұл салынуы мүмкін.
Платформалар мен мемлекет арасындағы өзара әрекеттесу механизмі 2023 жылы «Онлайн‑платформалар және онлайн‑жарнама туралы» заңмен бекітілген. Платформалар реттеушінің сұрауларын 24 сағат ішінде қарастыруға, сот шешімдерін орындауға және ресми нұсқамаларға жауап беруге міндетті.
Қауіпсіздікке немесе өмірге қатер анықталса, сервистер құқық қорғау органдарына дереу хабарлауы және реттеушіні ақпараттандыруы тиіс.
Сонымен қатар, иелер соңғы алты айдағы орташа пайдаланушылар санын жариялауға, кәмелетке толмағандарды қорғауға және сот актілері мен ресми сұраулар бойынша пайдаланушылар туралы деректерді беруге міндетті. Қажет болған жағдайда, балаларға қарсы кибербуллинг немесе заңсыз контент тарататын аккаунттарды тоқтатуы тиіс.
Аудиториясы бес мыңнан асатын пайдаланушылар реттеуші органға сәйкестендіру деректерін беруге міндетті болады. Мәліметтердің нақты тізімі кейін анықталады. Заңнамада «жазылушы» және «анонимді пайдаланушы» сияқты жаңа ұғымдар енгізіледі.
Жобаларда нақты платформалар көрсетілмегендіктен, өзгерістер Facebook, Telegram, YouTube, Instagram, TikTok және басқа сервистерге әсер етуі мүмкін.
ӘҚБтК‑ге түзетулер деректерді беруден бас тартқаны үшін жауапкершілікті белгілейді: алғашында ескерту немесе айыппұл, қайталанса — қатаңырақ шаралар, ірі компаниялар үшін 200 АЕК‑ке дейін.
Құжаттар контентті де реттейді. Білім беру материалдары автордың біліктілігін растайтын құжатпен сүйемелденуі тиіс, ал оккульттік тәжірибелер туралы жарияланымдар тек ойын‑сауық сипатында екені көрсетілуі керек.
16 жасқа дейінгі пайдаланушыларды онлайн‑платформаларда тіркеуге тыйым салу ұсынылады, мессенджерлерден басқа.
Медиа саласында жаңа санаттар енгізіледі: аудиовизуалды платформалар, бейнесервистер және арна операторлары. Олар мемлекеттік органдармен өзара әрекеттесуге және жас ерекшелігіне сәйкес белгілеуге міндетті болады.
Алғаш рет онлайн‑кинотеатрлар — фильмдер мен сериалдарды көрсететін видеохостингтер мен сервистер реттелмек. Қазақстанда жұмыс істеу үшін иелері ресми өкіл тағайындауы тиіс.
Онлайн‑кинотеатрларға тыйым салынған контентті және жас ерекшелігі белгіленбеген материалдарды орналастыруға болмайды. Олардың өкілдерінің тізілімі жасалып, заң талаптарының орындалуын бақылау және көрермендерді қорғау қамтамасыз етіледі.
Заң жобасы азаматтардың келісімінсіз бейнелерін пайдаланғаны үшін айыппұлдар енгізеді: жеке тұлғаларға — 30 АЕК, шағын бизнеске — 60, орта бизнеске — 100, ірі бизнеске — 200.
Реттеушінің заңсыз контентті жою туралы нұсқамаларын орындамағаны үшін бөлек санкциялар қарастырылған. Бір жыл ішінде қайталанса, ірі компанияларға 400 АЕК‑ке дейін айыппұл салынуы мүмкін.
Платформалар мен мемлекет арасындағы өзара әрекеттесу механизмі 2023 жылы «Онлайн‑платформалар және онлайн‑жарнама туралы» заңмен бекітілген. Платформалар реттеушінің сұрауларын 24 сағат ішінде қарастыруға, сот шешімдерін орындауға және ресми нұсқамаларға жауап беруге міндетті.
Қауіпсіздікке немесе өмірге қатер анықталса, сервистер құқық қорғау органдарына дереу хабарлауы және реттеушіні ақпараттандыруы тиіс.
Сонымен қатар, иелер соңғы алты айдағы орташа пайдаланушылар санын жариялауға, кәмелетке толмағандарды қорғауға және сот актілері мен ресми сұраулар бойынша пайдаланушылар туралы деректерді беруге міндетті. Қажет болған жағдайда, балаларға қарсы кибербуллинг немесе заңсыз контент тарататын аккаунттарды тоқтатуы тиіс.
