19.01.2026 13:09:00
Дата публикации
Қол қойылғаннан кейін 60 күн өткен соң, 18 қаңтардан бастап заң ресми түрде күшіне енді. Бұл туралы Жасанды интеллект және цифрлық даму министрлігі хабарлады. Заң жасанды интеллект технологияларын қолданудың құқықтық негізін қалыптастырады және мемлекеттік саясаттың негізгі қағидатын бекітеді — адамның құқықтары, бостандықтары мен әл‑ауқатының басымдығы.
Адамның өмірі мен ерік бостандығы ІІ жүйелерін құру және пайдалану кезінде ең жоғары құндылық ретінде қарастырылады. Технологияларды қолдану адамның саналы шешім қабылдау қабілетін шектемеуі тиіс, ал тұлғаның автономиясы барлық кезеңдерде сақталуы қажет.
Пайдаланушыларға ІІ шешімдерінің мүмкіндіктері, сипаттамалары және шектеулері туралы толық ақпарат берілуі тиіс, бұл олардың дұрыс әрі мақсатты қолданылуын қамтамасыз етеді.
Азаматтар автоматтандырылған деректерді өңдеу, оның салдары туралы хабардар болуға, сондай‑ақ мұндай өңдеуге қарсылық білдіруге және құқықтарын қорғау тетіктерін пайдалануға құқық алады.
Құжат ІІ жүйелерінің иелері мен пайдаланушылары арасындағы жауапкершілікті нақты бөледі. Барлық қатысушылар олардың жұмысын бақылауға, тәуекелдерді басқаруға және нәтижелер үшін жауап беруге міндетті.
Жасанды интеллект жүйелерін құру және пайдалану энергия тиімділігі талаптарын және қоршаған ортаға теріс әсерді азайтуды ескеруі тиіс.
Заң автономия деңгейіне қарай жіктеуді енгізеді — адамның қатысуымен қабылданатын шешімдерден бастап толық автономды жүйелерге дейін.
Заң ашықтық талаптарын бекітеді: пайдаланушылар тауарлар немесе қызметтер ІІ арқылы жасалғанын білуі тиіс. Синтетикалық контент міндетті түрде белгіленеді, ал авторлық құқық тек адамның шығармашылық үлесі болған жағдайда ғана танылады.
Қабылданған акт Еуразиялық Цифрлық Қор сарапшыларының ұсыныстарын ескерді. Атап айтқанда, бейсаналық, манипулятивті немесе басқа әдістерді қолданатын, келісімсіз биометрияны талдайтын, қоғамдық орындарда жаппай бет‑әлпетті тануды жүзеге асыратын ІІ жүйелерді құруға және пайдалануға тыйым салу қарастырылған.
